Omdenken in de beveiliging

Het Trigion Congres 2013 stond in het teken van 'Omdenken in beveiliging'. Een van de sprekers was Berthold Gunster, de man die het omdenken in Nederland groot heeft gemaakt. Al meer dan 500.000 mensen bezochten een omdenkshow, een omdenkworkshop,  een omdenklezing, een omdenkclinic, een omdenkdag of zelfs een omdenkmaster met Gunster. Zijn boeken gaan als zoete broodjes over de toonbank. Hij verkoopt affiches, brochures, kaartspellen, buttons, mutsen en zelfs theedoeken. En hij treedt tegenwoordig ook op in het theater, voor uitverkochte zalen. 

'Omdenken is een manier van denken waarmee je van een probleem een mogelijkheid maakt.' Berthold Gunster praat snel en enthousiast, en zonder ook maar één keer te haperen. Dat is misschien ook niet zo gek: hij is al sinds 1996 bezig met, om niet te zeggen: bezeten van omdenken. Al was de gevleugelde kreet in het begin nog jamaar. 'Als je op een ja-maar-manier kijkt, kijk je naar alles wat er niet is maar wel zou moeten zijn. Dan ben je dus vooral bezig met problemen. Als je op een ja-en-manier kijkt, ben je bezig met de dingen zoals ze zijn, dus niet met problemen maar met feiten. Dan kijk je wat je daarmee zou kunnen. Omdenken gaat over het verschil tussen die twee basishoudingen.'

In een kramp schieten

Omdenken moet je leren. 'Als we met problemen worden geconfronteerd, hebben we de neiging om in kramp te schieten. We vinden problemen irritant, willen ze het onder het tapijt schuiven.' Een probleem alleen maar oplossen, volstaat niet. 'Dan houd je de bestaande situatie in stand. De kunst is om problemen om te denken, er nieuwe mogelijkheden van te maken.' Hij geeft het voorbeeld van een ICT-bedrijf dat mensen voor veel geld opleidde, waarna ze keer op keer werden weggekocht door de concurrent. 'Dat kregen ze maar niet opgelost. Totdat ze opeens de mogelijkheden zagen. Ze realiseerden zich dat ze kennelijk heel goed waren in het opleiden van mensen. Dus zijn ze een opleidingstak begonnen. Dat was zo succesvol dat ze de ICT-activiteiten hebben afgestoten en verder zijn gegaan als opleidingsbedrijf.'

Ja-maar en ja-en

Veel mensen hebben een ja-maar-grondhouding. 'Sommige mensen worden ervoor betaald: beveiligers, rechercheurs, advocaten, boekhouders, journalisten, die worden allemaal betaald om te ja-maren en ik hoop ook maar dat ze dat heel erg goed blijven doen. Ja-maar is een heel nuttige levenshouding die te maken heeft met nadenken, afwachten, twijfelen, kritisch zijn, intelligente vragen stellen, het nog niet weten. Het zou onzin zijn om te zeggen dat je dat niet zou mogen doen. Dat beweren wij ook niet. Sterker nog, het is zelfs verstandig om dat op beslissende momenten nog meer en nog beter te doen dan je ooit hebt gedaan. Dat is een kwaliteit en zoals elke kwaliteit kun je die verbeteren en dan kun je er alleen maar winst mee behalen. Het is met ja-maar en ja-en net als op twee benen lopen: je moet het afwisselen.'

Iedereen kan het

Ja-en-denken is niet iedereen zomaar gegeven. 'Het is een vaardigheid, een razend ingewikkelde vaardigheid. Schaken kun je niet van nature, omdenken ook niet: je moet het leren.' Opsteker is dat iedereen zich die vaardigheid eigen kan maken. 'Je hebt er geen talent of magische creativiteit voor nodig. Je kunt het gewoon leren, net als piano spelen. Je kunt hooguit zeggen dat de een er wat meer aanleg voor heeft dan de ander.' We zijn het ook aan het leren, denkt hij. 'Ik ben heel hoopvol. De jongeren van nu zijn niet te vergelijken met de jongeren van de jaren '80. Toen was het ook crisis en was er meteen sprake van een verloren generatie, geen perspectieven, no future. De jongeren van nu hoor je niet zeuren, die accepteren de situatie zoals die is en proberen er wat van te maken. We zijn het met zijn allen aan het leren, die houding.'

Ook voor bedrijven

Ook bedrijven kunnen leren omdenken. 'Belangrijk is wel dat de directie het moet willen. Als de directie het niet wil, dan zullen ze elke poging tot transformatie, verandering of vernieuwing van bovenaf tegenhouden omdat ze meer bezig zijn met het controleren en beheersen van de bestaande processen dan het vinden van nieuwe mogelijkheden. Een bedrijf moet er ook op ingericht zijn. De mensen die het voor het zeggen hebben, moeten rechtstreeks contact hebben met de mensen die het doen. De communicatie tussen de hersens en de handen van het bedrijf moet heel erg goed zijn. Dat is meestal makkelijk in kleine bedrijven, maar ook in grote bedrijven zijn daarvoor efficiënte organisatiestructuren te ontwerpen. Verder is het een kwestie van gewoon gaan doen.'

De Omdenkshow is nog tot half mei te zien in theaters van Zaandam tot Hengelo en van Assen tot Zierikzee. Klik hier voor alle shows

Van een trend win je niet

Bedrijven móeten leren omdenken. 'Anders gaan ze failliet. Als je nu bij een videoverhuurbedrijf werkt moet je toch echt gaan nadenken wat je moet gaan doen. Voor boekhandels geldt hetzelfde. Maar ook gevestigde sectoren moeten gaan nadenken. Elke bedrijfstak moet zich voortdurend afvragen of hetgeen ze doen nog wel meerwaarde creëert over twee, vijf, tien jaar. Zich afvragen wat nu precies de toegevoegde waarde is ten opzichte van de concurrent. En wat de klant nu en op termijn wil. Trends zijn levensgevaarlijk. Als je een of twee jaar achter elkaar dalende verkoopcijfers hebt, dan moet je niet zeggen: het valt wel mee, maar dan is er waarschijnlijk een structurele verschuiving gaande en moet je je grote zorgen gaan maken, ook al gaat het financieel misschien nog goed. Want van een trend win je niet.' 

Richard Franken

Richard Franken, commercieel directeur Trigion en directeur van Hoffmann Bedrijfsrecherche, blogt:

'Het is goed om te constateren dat veiligheid en beveiliging onverminderd items zijn die hoog op de agenda staat bij veel organisaties, overheden en instellingen. Het is jammer dat de dialoog daarover echter veelal gericht is op het verbeteren van traditionele processen en bekende patronen.  Het is tijd voor 'omdenken'.


Lees hier het hele blog.


Gerelateerde artikelen

Door facilitaironline.nl te bezoeken accepteert u het gebruik van cookies. Lees meer over cookies.

Deze melding niet meer tonen