Het nieuwe bouwen en het nieuwe beheren

Integraal bouwen is al jaren een van de stokpaardjes van Breijer Bouw en Installatie. Het bedrijf werkt dan ook graag met BIM, het Bouwwerk Informatie Model, een softwarematige methodiek die juist een integrale aanpak beter mogelijk maakt. Breijer wil echter een stap verder gaan en BIM niet alleen gebruiken bij de bouw, maar ook bij het beheer, het onderhoud en het facilitair management van het pand. Bij de Erasmus Universiteit wordt dat nu in praktijk gebracht. De Rijksgebouwendienst is erg enthousiast en wil graag samen met Breijer een pilot draaien.

Vorig jaar won Breijer de tender voor de restauratie van het monumentale C-gebouw van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Een gewone aanbesteding, waarbij zeker ook werd gekeken naar prijs. Maar de Erasmus wilde toch wel wat meer. De betrokken bedrijven, Erasmus Facilitair Bedrijf, CEAC Design Consortium en Breijer Bouw en Installatie, hebben in een convenant vastgelegd dat ze proberen de nieuwste innovaties toe te passen die bijdragen aan een schoner milieu. Integraal bouwen zorgt al voor een aanzienlijke (milieu)winst omdat het hele bouwproces veel efficiënter verloopt. Werken met BIM vergroot die winst nog eens aanzienlijk, omdat daardoor de faalkosten doorgaans drastisch worden teruggebracht. Maar de echte vernieuwing is dat Breijer het plan lanceerde om het BIM-model zo in te richten dat ook het totale beheer van het pand erin kan worden ondergebracht.

Fouten bouw voorkomen

Het bouwproces is danig aan het veranderen. Dat komt mede door het gebruik van computers en dan vooral door softwareprogramma’s als BIM. Met dit Bouwwerk Informatie Model is het hele pand in 3D te ontwerpen. Dan gaat het niet alleen om de vorm en de inrichting van het pand, maar juist ook om de constructie. Daarmee is het mogelijk om, al voordat de bouw begint, fouten in het ontwerp en de constructie te signaleren. Dat voorkomt veel faalkosten: er worden geen verkeerde materialen meer besteld, daardoor lopen dus ook planningen niet meer in het honderd, het werk van de verschillende disciplines is veel beter op elkaar af te stemmen en de logistiek op de bouwplaats kan veel doordachter worden opgezet. Pieter-Jan Hooijdonk, nu nog operationeel directeur maar binnenkort algemeen directeur van Breijer Bouw en Installatie: ‘Ik weet uit eigen ervaring hoe belangrijk een goede afstemming is in de bouw. Ik ben bij Breijer begonnen als bedrijfsjurist. De meeste problemen waar ik mee te maken kreeg, hadden te maken met slechte communicatie, slechte samenwerking en met fouten die pas bij de uitvoering aan het licht kwamen. Met BIM kun je dat voor een groot deel voorkomen.’

Faalkosten in het beheer

BIM rukt op in de bouw. De Bouw Informatie Raad streeft ernaar dat in 2014 bij 20 procent van alle bouwprojecten wordt gewerkt met het Bouwwerk Informatie Model. In de renovatie wordt het nog maar weinig gebruikt. Behalve dan door Breijer, een bedrijf dat overigens ook is gespecialiseerd in de renovatie en de herbestemming van gebouwen. Breijer is echter ook nog eens onderdeel van Facilicom en heeft daarom gezocht naar een nog bredere toepassing van BIM. Pieter-Jan van Hooijdonk: ‘De voordelen van BIM komen vooral ten goede aan de bouwpartners. De opdrachtgever heeft er niet zo veel belang bij: als het gebouw maar op tijd klaar is voor de prijs die hij ervoor wil betalen. Ik denk dat het belangrijk is om ook de opdrachtgevers te betrekken bij zo’n belangrijke ontwikkeling in de bouw en dus te zoeken naar een meerwaarde.’ Die heeft hij gevonden. ‘BIM is ook goed te gebruiken bij het beheer van een pand. Dat levert nog veel meer winst op. In de complete levenscyclus van een pand neemt de bouw maar 5 procent in van de totale kosten. Beheer en onderhoud zijn goed voor 95 procent. De faalkosten in de dertig jaar van de exploitatie zijn vele malen groter dan de faalkosten tijdens dat ene jaar van de bouw. Dus als je ook het beheer en het onderhoud met behulp van BIM efficiënter en effectiever kunt maken, bespaar je nog veel meer.’

Gebouwd in de computer

Breijer heeft dat idee uitgewerkt én meteen toegepast bij de renovatie van de Erasmus Universiteit. ‘Het hele pand en alle ruimtes zijn tot in detail nagebouwd in het BIM-model om de renovatie goed aan te kunnen pakken. Dat model is ook geschikt te maken voor gebruik bij het beheer. Dat moet je dan wel meteen bij het begin doen, als je het model gaat inrichten. Dan moet je dus ook al in deze fase de bedrijven die het beheer gaan doen aan tafel hebben zitten.’ Dat was bij de Erasmus relatief makkelijk te organiseren, omdat Breijer ook het beheer en het onderhoud van het pand gaat doen, en veel van de soft facilities worden ingevuld door andere Facilicom-bedrijven.

HET HELE PAND EN ALLE RUIMTES ZIJN TOT IN DETAIL NAGEBOUWD IN HET BIM-MODEL OM DE RENOVATIE GOED AAN TE KUNNEN PAKKEN. DAT MODEL IS OOK GESCHIKT TE MAKEN VOOR GEBRUIK BIJ HET BEHEER

‘Alle ruimtes en alle materialen die we in de ruimtes gebruiken, gaan we voorzien van een barcode. Een monteur die straks met een tabletcomputer een ruimte betreedt, hoeft de barcode van de ruimte maar te scannen en hij ziet precies welke materialen er zijn gebruikt. Hij hoeft geen plafondplaten op te tillen, geen bouwtekeningen te bestuderen, maar krijgt alle actuele informatie meteen op zijn scherm. Merk, specificaties, datum van installatie, prijs, wanneer voor het laatst onderhouden, leverancier, alles. Van installaties, van onderdelen en van materialen zoals ramen en deuren. Al die informatie kun je overal raadplegen. Dus ook vooraf, voor je gaat rijden. Er worden heel vaak dubbele en soms driedubbele ritten gemaakt omdat onderdelen eerst moeten worden opgemeten. Dat is hier straks verleden tijd.’

Koploperproject

Ook de opdrachtgever of beheerder van een pand kan zo’n uitgebreid BIM-model gebruiken. ‘Je kunt er ook in opnemen dat je precies ziet hoe je pand wordt gebruikt en daar de energiebehoefte op aanpassen, of de installatie, of de indeling van het pand.’ Dat is ook de reden waarom de Rijksgebouwendienst  erg geïnteresseerd is in deze nieuwe toepassing van BIM. ‘De Rijksgebouwendienst wordt steeds meer een regieorganisatie. Dat kan alleen als de dienst goede informatie heeft over wat er gebeurt in de panden. Dat moeten ze op afstand kunnen monitoren, want anders moeten ze nog steeds mensen erop af sturen om te controleren of al het onderhoud wel plaatsvindt en of het goed gebeurt. Het BIM-model geeft altijd actuele informatie over alles wat er in het pand gebeurt en is gebeurd.’ De Bouw Informatie Raad, een orgaan dat innovatie in de bouw wil stimuleren en waar de Rijksgebouwendienst een belangrijk participant in is, heeft de aanpak van de renovatie van de Erasmus inmiddels aangemerkt als koploperproject. De Rijksgebouwendienst voert nu gesprekken met Breijer om samen een pilot te gaan draaien met BIM als beheersysteem.

CV

Pieter-Jan van Hooijdonk studeerde rechten aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Hij werkte vanaf 1999 als jurist bij de Vereniging Eigen Huis. In 2001 stapte hij over naar Breijer Bouw en Installatie. Hij begon als bedrijfsjurist, , was directeur bouw, werd later operationeel directeur, en geeft per 1 juli 2012 leiding aan het bedrijf als algemeen directeur.  
Boek: Easycratie. De toekomst van werken en organiseren - Martijn Aslander en Erwin Witteveen. ('Over een niet-bureaucratische, zeer rationele, op samenwerking geënte manier van werken, organiseren en waarde toevoegen.').
App: de app van Cobouw (op de iPad)

Lees meer

Lifehacking: slimmer werken en gratis leesvoer
Op www.lifehacking.nl delen steeds meer auteurs hun kennis en ideeën over slimmer werken en slimmer leven. ‘Een Lifehacker heeft een open kijk naar de wereld, is niet bang voor (technologische) vernieuwing, durft zijn nieuwsgierigheid te delen met anderen, is positief kritisch over de toekomst en durft de status quo aan te vechten.’ Ook Martijn Aslander en Erwin Witteveen, de auteurs van het door Pieter-Jan Hooijdonk getipte boek Easycratie zijn lifehackers en delen hun kennis dus graag. Hun boek is gewoon in de boekhandel te krijgen, maar is ook gratis als e-book (in pdf-formaat) te downloaden.

Gerelateerde artikelen

Door facilitaironline.nl te bezoeken accepteert u het gebruik van cookies. Lees meer over cookies.

Deze melding niet meer tonen