30 jaar maatwerk voor Rechtbank Amsterdam

Het mag een bijzonder ontwerp worden genoemd: de nieuwe Rechtbank Amsterdam krijgt een statig en gezagwekkend gebouw, dat toch open en uitnodigend is. De dienstverlening is op maat gesneden maar kan altijd worden aangepast aan veranderende behoeften. Een dienstverlening die in dit PPS-project is gewaardeerd met een 9. Dat terwijl Facilicom pas halverwege het traject is ingestapt.

Het rechtbankcomplex aan de Parnassusweg in Amsterdam is technisch en functioneel sterk verouderd. De klimatologische voorzieningen voldoen niet meer, de logistiek is slecht en de panden zijn inefficiënt ingedeeld. Verbouw is overwogen, maar bleek geen optie. Daarom hebben de Raad voor de Rechtspraak en de Rechtbank Amsterdam in samenspraak met het Rijksvastgoedbedrijf (Rvb) gekozen voor nieuwbouw. De bouw is aanbesteed als PPS-project en moest leiden tot een huisvesting met toekomstwaarde die nog decennia actueel, functioneel en representatief blijft. Het consortium NACH (New Amsterdam Court House) kwam als beste uit de aanbesteding en kreeg het contract, groot 235 miljoen euro, gegund. Het contract behelst sloop van het oude pand, de nieuwbouw en de exploitatie. Het contract heeft een looptijd van dertig jaar, geteld vanaf de oplevering in 2020.

Grootste rechtbank van Nederland

Het wordt de grootste rechtbank van Nederland. Het nieuwe pand krijgt een vloeroppervlak van ruim 47.000 vierkante meter en biedt onderdak aan circa 1.000 rechtbankmedewerkers en nog eens 200 medewerkers van ketenpartners. Het pand telt twee zalengebouwen met samen vijftig zittingszalen en tal van raadkamers. Dankzij de binnentuinen hebben al die ruimtes daglicht. Het sterk gedateerde complex dat er nu staat, maakt plaats voor een statig pand dat met zijn grote ramen toch open en uitnodigend is. Het is alsof de stad doorloopt in de begane grond van de twee gebouwen. Dat wordt nog eens versterkt door het plein aan de voorzijde, dat uitnodigt tot publiek gebruik, en de binnentuinen tussen de panden. De opdrachtgevers prijzen het ontwerp omdat het functioneel, klantgericht, representatief en opvallend is en bovendien een 'passende gezagwekkende uitstraling' heeft. Dat is goed te zien op de artist impressions.

Een 9 voor de dienstverlening

Bas Niese, directeur PPS & Energiemanagent bij Facilicom

Het ontwerp van NACH dat na twee dialoogronden werd gepresenteerd, sloot perfect aan bij de vraag van de rechtbank. Pas op dat moment zijn de twee partners toegetreden die het overgrote deel van de bouw, het beheer en de exploitatie op zich gaan nemen: Heijmans en Facilicom. Zij moesten snel aan de slag om het ontwerp te spiegelen aan de maakbaarheid én een op maat gesneden dienstverleningsconcept te ontwikkelen. Bas Niese, directeur PPS & Energiemanagement bij Facilicom: 'We zijn relatief laat ingestapt, pas in het late voorjaar van 2015. Maar uiteindelijk hebben we een score behaald van een 9 voor de dienstverlening. Dat heeft in belangrijke mate meegeholpen om de andere twee consortia af te troeven.' De aanpak van Facilicom wekte in eerste instantie enige bevreemding. Projectmanager Casper Meinders: 'We moesten natuurlijk haast maken. Toch hebben we de tijd genomen om ons goed in dit project en de Rechtbank Amsterdam als organisatie te verdiepen. We zijn twee weken in de huidige rechtbank gaan werken en hebben bijvoorbeeld gesproken met bezoekers, rechters, advocaten om een goed beeld te krijgen van wat het betekent om hier te werken.' Bas Niese: 'De andere leden van het consortium hadden eigenlijk verwacht dat we meteen waren gaan schrijven. Maar we wilden echt een dienstverleningsconcept op maat ontwerpen. Dat heeft gewerkt. Uiteindelijk zijn opdrachtgever én gebruiker zeer tevreden. Ons dienstverleningsconcept sluit nauw aan bij de behoefte van deze toch heel specifieke opdrachtgever.'

Het ontwerp verrijkt

Facilicom heeft zorgvuldig gekeken naar de verschillende gebruikers en hun behoeften geanalyseerd. Omdat die gebruikers hun werk in hoofdzaak doen in zes verschillende domeinen, is de dienstverlening niet alleen per gebruiker maar ook per domein in kaart gebracht Bas Niese: 'Je praat over rechters, ketenpartners als het openbaar ministerie, advocaten, gehechten, publiek en journalisten. We hebben een grondige analyse gemaakt van de behoeften van al deze doelgroepen, en op basis daarvan gekeken wat we moeten toevoegen aan de dienstverlening en aan het interieur in al die domeinen.' Zelfs aan het ontwerp is nog gesleuteld. Casper Meinders: 'Daar past een compliment aan KAAN Architecten. Als wij op basis van onze expertise toch tot andere wensen kwamen dan waar het ontwerp in voorzag, dan stonden ze daar open voor. Een voorbeeld: op ons advies hebben zelfs een aantal horecapunten een andere invulling gekregen. Zo hebben we het ontwerp kunnen verrijken en waarde kunnen toevoegen.' Overigens is Facilicom ook betrokken bij de realisatie: het bedrijf levert en installeert alle technische beveiligingsmiddelen en brandmeldinstallaties.

Een aangenaam verblijf

Bij het ontwerpen van het dienstverleningsconcept was zeker niet alleen aandacht voor rechters en advocaten, maar ook voor bodes, die een belangrijke ondersteunende functie hebben, en journalisten, die hier vaak in hectische omstandigheden hun werk moeten doen. Casper Meinders: 'Bij de voorzieningen op het plein hebben we er bijvoorbeeld rekening mee gehouden dat journalisten hier graag een stand up doen, en dan een mooie achtergrond willen. De koffiebars hebben we zo ingericht dat journalisten zicht houden op hun laptop als ze even koffie gaan halen. Zo hebben we het verblijf voor alle gebruikersgroepen aangenamer proberen te maken.' Facilicom is ook betrokken bij het PPS-project Gerechtsgebouw Breda, maar die ervaringen gaven eigenlijk nauwelijks een voorsprong. Bas Niese: 'Elke gebruikersorganisatie is anders. Zelfs als het gaat om twee rechtbanken. Het is bepaald geen copy-paste, het gaat altijd om maatwerk, het dienstverleningsconcept moet passen als een maatpak en net zo comfortabel zitten. Dat is ons ook hier weer heel goed gelukt, met een concept dat zich ook nog eens voegt naar al die verschillende doelgroepen.' Casper Meinders: 'Dat heeft de opdrachtgever ook gezien. Het is daarom dat de dienstverlening is beoordeeld met een 9.'

Lees meer

Kijk voor meer artist impressions op de site van de nieuwe Rechtbank Amsterdam.
Facilicom is eveneens verantwoordelijk voor het dienstverleningsconcept bij Gerechtsgebouw Breda, waar de dienstverlening ook een 9 scoorde. Bij Rijkskantoor de Knoop heeft consortium R Creators, bestaande uit Strukton, Facilicom en Ballast Nedam de lat voor PPS weer wat hoger gelegd. Facilicom is als single party verantwoordelijk voor het project B30, dat zijn voltooiing nadert, zoals ook is te zien in een recent gemaakt beeldverhaal

Gerelateerde artikelen

Door facilitaironline.nl te bezoeken accepteert u het gebruik van cookies. Lees meer over cookies.

Deze melding niet meer tonen