Daan Roosegaarde | Het recht op schoonheid

Als alle conventionele oplossingen zijn uitgeprobeerd, wordt het tijd om nieuwe verten te verkennen. Als er één Nederlander is die daar dagelijks mee bezig is, dan is het wel Daan Roosegaarde. De bevlogen kunstenaar en innovater heeft recent bij de VN aangeklopt omdat hij vindt dat er een recht op schoonheid moet komen voor iedereen. Een recht dat ook richtinggevend kan zijn bij het realiseren en faciliteren van werkplekken.

Niemand heeft mij twee jaar geleden opgebeld omdat hij een smogvrije toren wilde. Nu is hij er en wil elke stad zo'n toren, ik heb heel wat burgemeesters aan de lijn gehad de afgelopen weken. Er zit een gat tussen wat de wereld vraagt en wat de wereld nodig heeft. En dat gat gaat over dromen, maar ook over entrepeneurschap, over innoveren. Je kunt in elke sector de bestaande processen nog wel wat verder optimaliseren, maar daar is de rek zo langzamerhand uit. Wil je verder, dan moet je in iets nieuws investeren. Dat is lastig, want nieuw is anders en je kunt dan niet voorspellen waar je precies zult uitkomen.'

Nieuwe allianties aangaan

'Sommige van onze opdrachtgevers vinden onze ideeën interessant, voelen dat het belangrijk is, en willen daarom investeren. Maar dat is eerlijk gezegd maar een klein groepje. De meeste opdrachtgevers worden gedreven door wanhoop. Ze hebben alle conventionele oplossingen al geprobeerd, maar niets werkt. Mensen gaan klagen, media springen er op in, dus ze moeten iets. Dat is de belangrijkste reden waarom ze bellen: ze weten niet meer hoe ze verder moeten, dus staan ze open voor iets nieuws. Het is denk ik kenmerkend voor deze tijd: veel oude oplossingen werken niet meer. Dat zie je op heel veel terreinen. Dus moet je nieuwe allianties aangaan.'

Uit je vakgebied stappen

'Het is altijd moeilijk om te innoveren in de bestaande business, want die staat onder druk. Dus moet je waarde toevoegen om innovatief werken te kunnen verantwoorden. Een paar jaar geleden dacht niemand na over lichtgevende fietspaden. Fietspaden moeten gewoon goedkoop zijn. Maar als je er waarde aan toevoegt door zo'n fietspad bijvoorbeeld te koppelen aan Van Gogh en cultuur, je zorgt ervoor dat het een trekpleister wordt en je maakt het energieneutraal, dan stap je uit het vakgebied. Dan zijn de kosten wel hoger, maar het levert ook veel op. Het is niet meer een gewoon fietspad, het heeft een belangrijke extra waarde gekregen.'

Vooruit kijken

'Ik heb een paraplu met een chip en een lampje erin. De paraplu weet of het binnenkort gaat regenen, en licht dan blauw op. Dan weet ik als ik de deur uitga: er komt regen aan dus ik kan maar beter die paraplu meenemen. Een simpel voorbeeld hoe het Internet of Things zich gaat versmelten met onze wereld. In 2030 zijn er naar verwachting 50 biljoen objecten met elkaar verbonden. Dus die koppelingen komen er. Dat weten we ook allemaal. Nog vrijwel niemand pakt het echt op, maar dat gaat natuurlijk wel gebeuren. Daar moeten we op gaan inspelen. Want als je niet vooruit kijkt, ben je niet toekomstbestendig. En dan kan het heel hard gaan in deze wereld.'

Toegevoegde waarde leveren

'De robotisering gaat de hele maakindustrie veranderen. Daar moeten we voor oppassen. Maar dat kan ook heel veel nieuwe ontwikkelingen, nieuwe bewegingen, nieuwe ervaringen en nieuwe emoties opleveren. We moeten niet blijven hangen in angst voor het nieuwe. Het World Economic Forum heeft een top 10 gemaakt van skills die de mens in 2020 nodig heeft. Op drie staat creativiteit, op twee kritisch nadenken, op een het oplossen van complexe problemen. Allemaal eigenschappen waar een machine of een robot heel slecht in is. Daar moet je op inzetten. Want dan kun je, met behulp van die machines, toegevoegde waarde leveren.'

Informatie smart maken

'Met de smart highway die wij hebben ontwikkeld krijg je alleen informatie als het nodig is. IJskristallen op het wegdek lichten op als het inderdaad glad dreigt te gaan worden. Hoe is dat nu? Nu staan er borden langs de weg dat het hier wel eens glad kan zijn. Maar wat heb ik aan zo'n bord in de zomer? Niemand ziet dat ook meer. Maak het interactief, kijk of de lage temperaturen automatisch zulke oplichtende ijskristallen kunnen genereren, en koppel dat. Dan maak je die informatie smart, geef je alleen informatie als het nodig is en gaan mensen er weer op letten. Het maakt de omgeving ook een stuk rustiger, je krijgt veel minder ruis.'

Recht op een goede leefomgeving

'Een half jaar geleden realiseerde ik me dat schoonheid de gezamenlijke noemer is bij alle projecten van Studio Roosegaarde. Schone lucht, schoon water, schone energie, een schone leefomgeving, maar ook de schoonheid van dat mooie schilderij dat je de adem beneemt en je verder doet kijken dan wat je denkt dat er is. We zijn nu met de VN bezig om het recht op schoonheid in het leven te roepen. We hebben gewoon aangeklopt en de VN blijkt daarvoor open te staan. We hebben het recht op gelijke behandeling, op een nationaliteit, op werk en bijvoorbeeld op mobiliteit, maar we hebben in mijn ogen ook recht op een goede leefomgeving.'

Een andere manier van denken

'Dat recht op schoonheid kun je ook toepassen op de werkomgeving. Ik zou zeggen: ga het uitproberen. Ga kijken hoe de omgeving de prestaties van mensen en het succes van een organisatie kan beïnvloeden. We maken voor alles plannen en systemen, willen alles kunnen verantwoorden, maar zijn ondertussen het gevoel voor uitproberen, voor experimenteren kwijtgeraakt. Begin een pilot met een beperkt budget, zet een hek eromheen en geef het een deadline. Dat is erg inspirerend, het voedt ook het DNA van je bedrijf. Je legt de voedingsbodem voor een andere manier van denken.'

Het lef om iets nieuws te beginnen

'Je kunt allerlei processen starten om het ziekteverzuim met enkele tienden van procenten terug te dringen, je kunt ook een inspirerende omgeving creëren met leuke en vernieuwende projecten waardoor mensen zich veel prettiger gaan voelen en zich veel minder vaak ziek zullen melden. Misschien ben ik wat naïef, maar daar geloof ik echt in. Ik geloof in innovatie omdat het de wereld beter maakt. Maar dat vraagt om durf, om lef. Daar ben ik misschien nog wel het meest mee bezig. Ideeën heb ik voldoende. De technieken zijn er vaak wel. Dan begint het zoeken naar mensen die de durf en het lef hebben om iets nieuws te beginnen, om het anders te gaan doen.'

Video-explainers

Op de site van Studio Roosegaarde zijn video-explainers te vinden van alle grote projecten die aan het brein van de kunstenaar en innovator zijn ontsproten. Leuk, leerzaam en inspirerend. Kijk op Studioroosegaarde onder het kopje 'Projects'.

Gerelateerde artikelen

Door facilitaironline.nl te bezoeken accepteert u het gebruik van cookies. Lees meer over cookies.

Deze melding niet meer tonen