Cliënten succesvol aan de slag in de schoonmaak

Op 1 oktober 2013 begonnen Gom ZorgSupport en de Groningse instelling De Zijlen een pilot met de inzet van cliënten met een verstandelijke beperking in de schoonmaak. In april van dit jaar kon worden geconstateerd dat de pilot bijzonder succesvol is verlopen. Inmiddels zijn vier cliënten aan de slag bij Gom ZorgSupport en wordt er alles aan gedaan om het project uit te breiden.

De inzet van cliënten was door Stichting De Zijlen al vastgelegd in de aanbesteding van de schoonmaak. Parallel daaraan had Gom ZorgSupport een onderzoek laten doen naar cliëntparticipatie in de schoonmaak. Volgens onderzoekers Stefan Ramos en Lex Venema van de Hogeschool Rotterdam wordt cliëntparticipatie vooral in de gehandicaptenzorg gezien als een zeer zinvolle toevoeging die cliënten een stem geeft, laat meetellen op sociaal gebied en zorgt voor het verhogen van de eigenwaarde. De Zijlen was een ideale opdrachtgever om de onderzoeksresultaten te toetsen in de praktijk, omdat de Groningse instelling al veel ervaring heeft met de inzet van cliënten bij facilitaire taken.

Zinvol werk
De Zijlen wil zoveel mogelijk cliënten een zinvolle dagbesteding geven. Liefst door ze onder te brengen bij bedrijven en organisaties. In de woorden van facilitair adviseur Jan Jongstra van De Zijlen: 'Normaal werk bevordert de participatie. Cliënten gaan naar buiten toe, komen onder mensen en integreren daarmee beter in de maatschappij. Werken voor een echt bedrijf wordt door cliënten ook als zinvoller ervaren. Het geeft ze status. Ze gaan 's ochtends naar hun werk, dragen bedrijfskleding, hebben een baas. Dat geeft ze een goed gevoel.' Het project met Gom ZorgSupport is dan ook niet bedoeld om te bezuinigen op de schoonmaak, maar om medewerkers een zinvolle dagbesteding te geven. Het project gaat ook niet ten koste van de werkgelegenheid bij Gom ZorgSupport, er wordt werk toegevoegd. De cliënten die nu bij GomZorgSupport worden ingezet, zorgen ervoor dat de vloeren vaker worden geschrobd en de ramen vaker worden gewassen.

Een goede match
Een goede voorbereiding, zeggen alle betrokkenen, is essentieel voor het slagen van zo'n project. Werkbemiddelaar Jeannette Muijs van De Zijlen: 'We hebben vacatures opgesteld waarin duidelijk is omschreven wat er van de cliënt wordt verwacht, wat ze moeten doen, wat ze moeten kunnen of wat ze moeten kunnen leren, maar ook wat Gom ZorgSupport biedt, zoals het meedoen in de maatschappij, bij een team horen, en of ze bijvoorbeeld een kerstpakket krijgen. Dat is voor cliënten vaak heel belangrijk.' Bij de sollicitatiegesprekken waren mensen aanwezig die goed weten wat de precieze mogelijkheden zijn van deze cliënten. Na het sollicitatiegesprek volgde nog een kennismakingsgesprek met Gom ZorgSupport. Daarna zijn ze op stage gegaan bij het schoonmaakbedrijf om te kijken of er een match was. De zorgvuldige voorbereiding heeft zijn vruchten afgeworpen: de vier mensen die in het begin zijn geselecteerd, zijn nu nog steeds aan de slag bij Gom ZorgSupport. Jeannette Muijs: 'Het heeft dus erg goed uitgepakt. De cliënten zelf zijn ook enorm blij met het werk.'

Alles valt op zijn plek
Ook een goede begeleiding van de cliënten is belangrijk. Jan Jongstra: 'Dat is misschien wel het belangrijkste. Je moet schoonmaakmedewerkers hebben die affiniteit hebben met de doelgroep, die het leuk vinden om met cliënten om te gaan en die geduld hebben.' Dat begon hier al met rayonleider Gabriella de Goede van Gom ZorgSupport. Rayonmanager Arjen Hartman van Gom ZorgSupport: 'Gabriella is operationeel de drijvende kracht achter dit project. Ze heeft een achtergrond in de zorg en veel schoonmaakervaring. De ideale match.' Gabriella de Goede: 'We hebben het geluk dat we schoonmaakmedewerkers hebben die niet alleen over de persoonlijkheid beschikken om collega's te begeleiden, maar ook nog eens erg gemotiveerd zijn om met cliënten te werken. Het is een belangrijk onderdeel van het succes van dit project dat de twee kanjers van ons die de cliënten begeleiden, Gre Hulzebos en Jeanette Zantingh, zo goed invulling geven aan hun rol.' Arjen Hartman: 'We hebben het ook al eens in een evaluatie met De Zijlen geconstateerd: alles valt op zijn plek bij dit project. Het loopt al vanaf de start goed door de goede voorbereiding, de inbreng van ieders kennis en de goede samenwerking.'

Cliënten bloeien op
Werkbemiddelaar Jeannette Muijs: 'Het is wel belangrijk om het gesprek te blijven voeren, het contact te blijven onderhouden en aandacht te blijven besteden aan de cliënt. Een van de cliënten die nu bij Gom werkt, had op een vorige werkplek moeite om op tijd op het werk te komen. Er moet dan wel tijd zijn om dat te leren. Daar moet een werkgever rekening mee houden en ruimte voor bieden.' Er moet ook ruimte zijn om de mogelijkheden van een cliënt af te tasten. Arjen Hartman: 'We zien dat deze cliënten groeien door het werk. Uiteindelijk kunnen ze nu meer dan op voorhand werd gedacht. Ze bloeien op.' Jan Jongstra: 'In het begin loopt het nooit zoals als je gedacht had. Maar deze cliënten zijn nu vier keer zo snel in het werk als in het begin.' Arjen Hartman: 'In het begin schrobden we de douchevloeren een keer per maand machinaal, dat hebben we al kunnen verhogen tot twee keer per maand. Ze nemen er nu nieuwe taken bij. Het gaat zelfs zo goed dat we streven naar een uitbreiding van vier uur per dag naar acht uur per dag.'

Continue begeleiding
Jeannette Muijs noemt het werk bij Gom ZorgSupport een waardevolle aanvulling op het werkpakket dat er al was. 'Het is voor sommige cliënten heel fijn om in de eigen, veilige omgeving te werken. Er is vorig jaar door de overheid erg bezuinigd op de vervoersmogelijkheden van cliënten, dus werk in de eigen leefomgeving is ideaal, ook omdat ze zelfstandig naar hun werk kunnen komen. Uitzonderlijk bij dit project is dat Gom ZorgSupport continue directe begeleiding biedt. Daardoor is dit werk geschikt voor de doelgroep die dat nodig heeft.' Gabriella de Goede: 'Die continue directe begeleiding door onze schoonmaakmedewerkers is ook belangrijk omdat anders de afstand tussen werk en privé voor de cliënten wel heel klein zou worden. Nu zijn ze echt onderdeel van het team van Gom ZorgSupport, ook als ze op de eigen afdeling schoonmaken. Daar komt bij dat wij werken met machines en met schoonmaakmiddelen, de veiligheid moet natuurlijk wel altijd in acht worden genomen.' Arjen Hartman ziet de cliënten zo groeien dat hij denkt dat ze op termijn ook elders aan de slag kunnen. 'Dat ze bijvoorbeeld doorstromen naar opdrachten die wij hebben bij gemeenten. Dan zouden bij De Zijlen weer nieuwe cliënten aan de slag kunnen.' Ook Jeannette Muijs acht dat mogelijk. 'Maar alleen als op die nieuwe werkplek ook continue directe begeleiding is.'

'Een verrijking'
Jan Jongstra kan het andere instellingen van harte aanbevelen om cliënten in te zetten in de schoonmaak: 'Ik vind het een verrijking.' Arjen Hartman heeft wel een idee waarom dat tot nu toe nog zo weinig gebeurt. 'Vaak zegt de werkgever tegen ons: regel het maar. Maar zo werkt het niet. Het samenspel is essentieel. De werkplekbemiddelaars van de instelling moeten erbij betrokken zijn, liefst ook de facilitair verantwoordelijke, en er moet betrokkenheid zijn. Veel instellingen willen het wel, maar zolang niemand zich er verantwoordelijk voor maakt, komt het niet van de grond.' Jan Jongstra: 'Het is een samenwerking tussen het facilitair bedrijf, het schoonmaakbedrijf en werkbemiddeling. Je moet dus wel die driehoek bij elkaar zien te krijgen.' Arjen Hartman: 'Bij veel grote instellingen lukt dat vaak niet. Mensen moeten wel buiten hun hokjes treden, want als die verbindende factor er niet is, komt het niet van de grond.' Jan Jongstra: 'Je moet er natuurlijk ook tijd en energie in steken om het op gang te krijgen.' Arjen Hartman: 'Ik denk ook dat instellingen niet zien wat de voordelen zijn. Ik kan ze vertellen: die voordelen zijn groot. Het is een win-winsituatie. Als schoonmaakbedrijf kunnen we invulling geven aan ons streven om maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Onze medewerkers halen meer bevrediging uit hun werk. De instellingen hebben er een zinvolle dagbesteding bij. En de cliënten kunnen aan het werk bij een echte werkgever, en krijgen ook de waardering en de voldoening die daarbij horen.'

Dit artikel verscheen eerder in de September-editie van PS

Gerelateerde artikelen

Door facilitaironline.nl te bezoeken accepteert u het gebruik van cookies. Lees meer over cookies.

Deze melding niet meer tonen