Blog | Zelfsturing

Zelfsturing werkt: in de politiek, bij Incluzio. Waarom passen we dat dan niet toe in de facilitaire dienstverlening?

Kleine dorpen in krimpregio’s maken het naar omstandigheden goed. Dat heb ik niet zelf bedacht, het komt uit een onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau met dezelfde titel. De sombere verhalen die we jarenlang hebben gehoord over krimp, vergrijzing en leegloop zijn niet meer actueel. Met name kleine dorpen hebben zichzelf opnieuw uitgevonden. Zo hebben sommige Friese dorpen al in de jaren ’90 geïnvesteerd in windmolens. Niet alleen voor het milieu: de opbrengsten van de windmolen steken ze in het overeind houden van voorzieningen en verenigingsleven. Zo hebben ze de krimp weten te stoppen. Ik hoorde van een dorpje dat zijn inwonertal zelfs heeft zien stijgen met 100. Dat lijkt niet heel veel, maar op een oorspronkelijke aantal van 1.000 inwoners is dat wel mooi 10 procent. Plaatsjes in Limburg leven weer op doordat ze nieuwe bedrijvigheid weten binnen te halen. En dorpen en stadjes in Zeeuws-Vlaanderen groeien omdat ze Belgische gezinnen aantrekken die daar relatief goedkoop kunnen wonen. 

Uit de reportages die ik op de radio hoorde was op te maken dat de oplevende vitaliteit van deze dorpen niets te maken heeft met beleid uit Den Haag, maar met hun eigen veerkracht. De kleine dorpjes in de periferie liggen zo ver af van Den Haag en van de Haagse werkelijkheid, dat ze van lieverlee maar hun eigen plan zijn gaan trekken. En dat blijken ze heel goed te kunnen. Na jaren van wachten op initiatieven van de landelijke overheid hebben ze het heft in eigen handen genomen en dat heeft de krimp en de achteruitgang kunnen stoppen. Zelfbeschikking en zelfsturing blijken dus prima te werken. Het heeft me aan het denken gezet. Moeten we dat dan niet doortrekken naar het bedrijfsleven? Het is al een paar jaar een thema in ondernemersland: zelfsturing en meer autonomie op de werkvloer. Ook binnen Facilicom hebben we daar initiatieven voor opgezet. Maar je ziet toch dat het management nooit echt de overtuiging was toegedaan dat zelfsturing echt zou gaan werken. En dus zijn dat soort initiatieven vaak gestrand. 

De politici in Den Haag denken doorgaans dat ze het beter weten. Maar zo is het natuurlijk vaak ook met het management in een organisatie. Eigenlijk is het ook wat vreemd om het management te vragen of medewerkers niet veel meer zelf kunnen regelen en beslissen. Het management ontleent immers zijn bestaansrecht aan leiding geven, aan het opstellen van regels en procedures, en aan het handhaven daarvan. Toch kan het verleggen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden naar de uitvoerende medewerkers uitstekend werken, weten we ook uit eigen praktijk. Onze zorgdivisie Incluzio is daar enorm succesvol mee. Het helpt dat we dat bedrijf in korte tijd geheel nieuw hebben opgezet. Dat gaf de mogelijkheid om op een andere manier te gaan werken. Maar het is ook de stellige overtuiging van de leiding van Incluzio dat meer verantwoordelijkheid en autonomie op de werkvloer dé manier is om het werk effectiever en meer klantgericht te maken, en een hoge kwaliteit te waarborgen. 

In Utrecht is Incluzio verantwoordelijk voor alle zorg en ondersteuning aan volwassenen in de wijk, zeg maar het vroegere welzijnswerk. Ze hebben een nieuwe organisatie gebouwd met zo’n 250 medewerkers. Alle medewerkers werken hecht samen in buurtteams, en die buurtteams zijn samen verantwoordelijk voor het resultaat dat de gemeente wenst: van iedere buurt een betere buurt maken. Ze werken aan de leefbaarheid, werkgelegenheid, de sociale cohesie, het welzijn van bewoners en aan het terugdringen van de overlast, om maar een paar punten te noemen. En de teams bepalen zelf hoe ze die resultaten bereiken en welke inzet daar voor nodig is. Dat is een groot succes. De teams voldoen aan de SLA’s van de gemeente, maar bovendien is de medewerkerstevredenheid gestegen, het ziekteverzuim zeer laag en het verloop opvallend klein. 

Ook in de facilitaire dienstverlening vragen opdrachtgevers om het efficiënt en effectief inzetten van medewerkers, en willen ze sturen op resultaat. Dat vraagt vaak om een andere aanpak. Ik denk dat het goed is als we daarbij zelfsturing als serieuze optie bekijken. Maar misschien moeten we dat niet bespreken met (alleen) het management, maar juist of toch in ieder geval ook met de medewerkers zelf. Ze hebben veel kennis en ervaring, en het is goed om die expertise te mobiliseren. Daar wordt iedereen beter van.

Geert van de Laar, CEO Facilicom Group

Gerelateerde artikelen

Door facilitaironline.nl te bezoeken accepteert u het gebruik van cookies. Lees meer over cookies.

Deze melding niet meer tonen